Canvas is not supported in your browser.

Acht China vragen aan Stefan Blommaert - VRT Journalist NIEUW

1. Wat is je vroegste China ervaring?

Ik was de eerste keer in China in mei 1989. Precies: middenin de protestbeweging op Tian'anmen in Peking en op andere plaatsen in het land. Ik was er voor reportages over het al lang geplande bezoek van Sovjetleider Michail Gorbatsjov aan de Chinese sterke man Deng Xiaoping, maar uiteraard verschoof de klemtoon van mijn verslaggeving al snel naar de impact van de massale studentenbeweging.

2. Naar welke Chinees kijk je op?

Ach, ik ben niet zo’n opkijker. Maar admiraal Zheng He is toch wel een opmerkelijke Chinees. In het begin van de vijftiende eeuw voer hij de wereldzeeën af, op zoek naar volkeren met wie handel kon worden gedreven. Hij deed dat met twee- à driehonderd schepen en enkele tienduizenden zeelui, en fungeerde als diplomaat voor het Chinese keizerlijk hof. Natuurlijk moeten we de zaak niet idealiseren, er gebeurden ongetwijfeld zaken die absoluut niet beantwoorden aan onze huidige normen inzake faire internationale relaties. Maar de maritieme expedities van Zheng He waren toch helemaal anders dan wat gemeengoed werd tijdens de latere westerse kolonisatie van Amerika, Afrika en Azië.

3. Wat is je favoriete Chinese gerecht?

Ik ben gek op qiezi, in olie gewokte aubergines. Smeuïg, smaakvol en supergoed verteerbaar. String beans met look vind ik ook bijzonder lekker, net als gefrituurde tofu. En met een goeie hotpot kan je mij evenmin straffen, zeker als die aan de pikante kant is.

4. Welke locatie in China liet op jou de sterkste indruk na?

Het zuidelijke Xiamen is een heel leuke (eiland)stad aan zee, met een mengeling van traditionele Chinese sfeer, oude gebouwen uit het begin van de twintigste eeuw en moderne uitgaansplekken die zonder enig probleem kunnen tippen aan soortgelijke locaties in grootsteden elders ter wereld.

5. Wie is voor jou dè China Expert bij uitstek?

Als je het boek ‘On China’ van Henry Kissinger leest, dan word je getroffen door het inzicht dat deze Amerikaanse diplomaat en politicus verworven heeft over de maatschappij en het politiek systeem in China. Hij is misschien niet de ‘klassieke’ China-expert, maar van zijn genuanceerde kijk en poging tot begrip van de Chinezen kunnen huidige wereldleiders ongetwijfeld leren.

6. Is Chinees het nieuwe Engels?

Niet in de verste verte. Chinees is zo’n moeilijke taal, dat het bijna onmogelijk een globale lingua franca kan worden. Maar dat neemt niet weg dat wie zich wil verdiepen in de Chinese samenleving, wel best een poging doet om ook de taal te leren, want die vertelt veel over het land, zijn cultuur en zijn geschiedenis. En wie Chinees spreekt, heeft uiteraard een voetje voor in China, met welke bedoelingen hij of zij ook naar het land gekomen is. Cursussen Chinees aan (middelbare of hogere) scholen in het Westen zijn dan ook zeker geen onzin.

7. Waar staat China over 10 jaar?

Dat weet ik niet, maar in elk geval: verder dan we nu kunnen vermoeden. Als we de geschiedenis van de voorbije veertig jaar bekijken, dan zien we dat China op veel vlakken heeft weten te verbazen, en dat de evolutie telkens sneller gaat dan verwacht. De steeds forsere inzet op innovatie en eigen technologie zal daar zeker toe bijdragen. Helaas vrees ik ook dat er op politiek vlak weinig positiefs zal veranderen. De greep van Partij en overheid op de burgers dreigt er alleen maar strakker op te worden.

8. Wat hebben wij te leren van de Chinezen?

Dat is een moeilijke, zeker als het gaat over de Chinese leiders. Heel spontaan zou ik zeggen: hun daadkracht en langetermijnvisie. Als de beleidslui in China iets willen realiseren, dan volgen er gewoonlijk snel beslissingen die eveneens op korte tijd worden uitgevoerd. Maar die snelheid heeft natuurlijk ook te maken met het ontbreken van enige oppositie of respect voor weerstand van de burgers. En dat nemen we uiteraard best niet over. Kunnen we iets leren van gewone Chinezen? Hun gezelligheid en spontaneïteit. Al is het voor buitenstaanders niet simpel om daar kennis mee te maken, want contact maken is – al was het maar door de taalbarrière – niet zo evident.

 

(Stefan Blommaert is de auteur van het boek 'De eeuw van Xi')