Canvas is not supported in your browser.

China en mijn eigen zelve, we zijn samen opgegroeid

Veertig jaar China perceptie.

In het begin van de jaren ‘80 kijkt Vlaanderen naar BRT tv-beelden met Mao’s weduwe, Jiang Qing, die hevig tekeer gaat in het China tribunaal in Beijing, geprojecteerd uit een Andere -ver van ons bed- Wereld. De Grote Roerganger is in 1976 heen gegaan en Jiang - samen met haar drie kameraden geportretteerd als de Bende van Vier - heeft het laken naar zich toe willen trekken. Maar de vlieger gaat niet op over het Tian’anmen plein. Kan het de gemiddelde Vlaming dan iets schelen? Het nieuws wordt gepresenteerd als een fait divers, een toetje op het eind van de uitzending, om het leed van de rest van het wereldnieuws, met wat geestigheid te verzachten.

Tot dan is China weinig aanwezig in Vlaanderen. Het is staren naar een exotisch rariteitenkabinet. Niemand is er geweest, weinigen willen er naar toe. Het Chinese restaurant in de stad kunnen we nog wel smaken. Het levensverhaal van de man die er de wok hanteert, kennen we niet. So what?  Tegen die achtergrond begin ik aan een universitaire opleiding Sinologie, een keuze die niet door iedereen wordt begrepen.

Midden jaren ’80 sijpelen er meer berichten bij ons binnen. In Het Rijk van het Midden is het menens om een nieuwe politieke koers te varen. De onder Mao gesloten deur naar het Westen wordt al meer dan op een kier gezet. Vlaamse ondernemers Paul Janssen, Joos Horsten, en Chris Morel pionieren respectievelijk in de Chinese steden Xi’an en Shanghai. In die sfeer mag ik in 1984 op de Nanjing University China gaan ontdekken. De toegangspoort wordt door de Chinezen verder open getrokken en er komt één en ander in stroomversnelling. De Vlaamse sinologie opleidingen worden populair. Toch blijft de relatie tussen China en de Westerse wereld een continue beweging van aantrekken en afstoten met behoorlijk grote bindingsangst.

In 1989 staat China plots dagelijks in het nieuws. Vlaanderen ziet Chinese studenten op barricades van het centraal plein in Beijing. Het eindigt onvoorspelbaar, we zullen nooit echt weten wat er zich achter de schermen afspeelt. De Wereld zet economische samenwerking met China on hold. Japan en Duitsland doen niet mee met de boycot. De opgelegde  samenwerkingsstop duurt echter niet lang, er is in China voor het Westen nog te veel te rapen. In 1993 kan ik China ook aan mijn jong gezinnetje tonen. Het wordt voor een paar jaar onze nieuwe thuis.

De economische contacten tussen China en Vlaanderen groeien gestaag verder, maar ik zie veel miscommunicatie. Daarop inspelend wordt mijn niche onderneming, China Inkling, geboren. Langsheen de internationale evenementen zoals de Olympische Spelen in Beijing en de Wereldtentoonstelling in Shanghai, bouwt China verder aan haar droom om een economische grootheid te worden.

China legde de laatste 40 jaren een bijzonder sterk parcours af. De coronacrisis heeft echter de relaties tussen China en het Westen op scherp gesteld. Een verschillende aanpak van deze vreemde tijden versterkt polarisatie. Vlaanderen heeft argwaan, wentelt zich nog liever terug in het Chinese rariteitenkabinet en blijft kijken naar halve berichtgeving.

Wie durft de Chinezen het volle respect geven, wie durft er van hen te leren? Nog steeds maar weinigen.